Thi không vì "2 mục đích": Trở tay không kịp!

Trước thông tin kỳ thi THPT quốc gia sẽ không vì 2 mục đích mà chỉ phục vụ tốt nghiệp THPT, nhiều trường ĐH đang lúng túng trong việc tìm ra phương án xét tuyển khiến học sinh lớp 12 lo lắng.

Kỳ thi THPT quốc gia được tổ chức từ năm 2015 nhằm thay thế kỳ thi 3 chung. Tại thời điểm đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) ca ngợi kỳ thi THPT quốc gia có ưu điểm là giảm áp lực và tốn kém khi chỉ còn 1 kỳ thi thay thế cho 4 kỳ thi trước đó (thi tốt nghiệp THPT, thi ĐH (2 đợt) và thi CĐ). Sau 4 năm, kỳ thi THPT quốc gia được tổ chức nhằm 2 mục tiêu: xét tốt nghiệp và làm cơ sở để các trường xét tuyển ĐH.

Liên tục điều chỉnh rồi phá sản?

>> Học tin học excel: Vẽ đồ thị chuyên nghiệp không khó như bạn tưởng
 >> Học tin học Excel: Tìm hiểu nhóm hàm thống kê cực phổ biến

Trong 4 năm tổ chức, đề thi THPT quốc gia được Bộ GD-ĐT xây dựng với mức độ khó, dễ khác nhau. Năm 2017, kết quả chấm thi môn toán chứng kiến mưa điểm 10 bởi đề thi được đánh giá là dễ thì năm 2018, điểm 10 chỉ có thể đếm được trên đầu ngón tay bởi đề thi có một hai câu cực khó. Trong phương án xây dựng đề thi THPT quốc gia năm 2018, Bộ GD-ĐT cho biết đề thi xây dựng theo hướng từ dễ đến khó, được thiết kế 60% phục vụ xét tốt nghiệp, 40% còn lại phân hóa cho mục đích xét tuyển ĐH.

Báo cáo kiểm tra về kỳ thi THPT quốc gia của Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã chỉ ra những hạn chế trong công tác đề thi, trong đó có việc đề thi khó đáp ứng 2 mục tiêu. Giải trình tại buổi làm việc này, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ cho biết năm 2019, đề thi chỉ phục vụ mục tiêu xét tốt nghiệp THPT.

Tại buổi cung cấp thông tin cho báo giới về kỳ thi THPT quốc gia 2019 mới đây, ông Mai Văn Trinh, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD-ĐT, khẳng định Bộ GD-ĐT không thiết kế đề thi cho đồng thời 2 mục đích mà chỉ phục vụ xét tốt nghiệp bởi các trường đã được tự chủ trong phương án tuyển sinh. Sử dụng kết quả kỳ thi THPT quốc gia để xét tuyển ĐH hay không là tùy trường. Một khi kỳ thi còn được tin cậy thì các trường vẫn có thể sử dụng kết quả để xét tuyển ĐH kết hợp các phương thức xét tuyển khác.

Từ 4 kỳ thi cho nhiều mục tiêu gom còn 1 kỳ thi đáp ứng cho 2 mục tiêu tưởng đã ưu việt, nay xem như phá sản.

Khó tổ chức thi riêng

Dự thảo nêu rõ nguồn kinh phí sự nghiệp thực hiện Đề án gồm: Nguồn ngân sách Nhà nước (ngân sách chi sự nghiệp GD-ĐT thuộc ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương theo phân cấp ngân sách); nguồn kinh phí lồng ghép trong các chương trình, đề án về GD-ĐT, KH-CN; Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; Chương trình đào tạo nguồn nhân lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; Nguồn thu hoạt động sự nghiệp, Quỹ hỗ trợ HS, SV, Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của các cơ sở GD-ĐT; Nguồn tài trợ, hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước; các nguồn vốn xã hội hóa, nguồn vốn huy động hợp pháp khác.

Dự thảo cũng đề xuất nội dung và mức chi. Đối với chi cho các hoạt động thông tin, truyền thông: Chi tổ chức sự kiện ngày hội khởi nghiệp quốc gia cho HS, SV trong toàn quốc thực hiện theo quy định tại Thông tư số 40/2017/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định chế độ công tác phí, chế độ chi hội nghị.

Cơ quan tổ chức sự kiện ngày hội khởi nghiệp (Bộ GD&ĐT) chi hỗ trợ cho các đội tham dự sự kiện ngày hội khởi nghiệp. Cụ thể, chi hỗ trợ cho HS, SV là thành viên các đội tham dự sự kiện ngày hội khởi nghiệp: Hỗ trợ tiền mua vé tàu, xe theo mức giá quy định của Nhà nước và các doanh nghiệp vận tải theo lộ trình, chặng đi. Trường hợp phải di chuyển bằng máy bay, hỗ trợ tiền mua vé máy bay theo mức giá của các hãng hàng không nội địa đối với dịch vụ hàng không giá rẻ.

Về hỗ trợ tiền ăn, tiền nghỉ theo định mức quy định tại Thông tư số 40/2017/TT-BTC, số lượng HS, SV được hỗ trợ chi phí: Hỗ trợ 50% tổng số thành viên của mỗi đội/đoàn tham gia sự kiện theo quy định của cơ quan tổ chức sự kiện, nhưng không quá 15 người/đội.

Chi hỗ trợ các khoản chi phí thuê mặt bằng (điện, nước, vệ sinh, an ninh, bảo vệ); chi phí vận chuyển và thiết kế, dàn dựng gian hàng; chi phí hoạt động chung của việc tham gia sự kiện ngày hội khởi nghiệp (truyền thông, công tác phí, khen thưởng, trang trí, các chi phí liên quan khác): Mức hỗ trợ tối đa 10 triệu đồng/đơn vị/lần tham gia đối với sự kiện tổ chức tại Hà Nội và TPHCM; tối đa 15 triệu đồng/đơn vị/lần tham gia đối với sự kiện tổ chức tại các địa phương khác.

Dự thảo cũng đề xuất cụ thể những mức chi cho các hoạt động hỗ trợ đào tạo khởi nghiệp, như: Chi biên soạn tài liệu đào tạo, bồi dưỡng dưới dạng giáo trình, tài liệu giảng dạy trong nhà trường; chi tổ chức các hoạt động giao lưu, tọa đàm trao đổi kinh nghiệm; chi hỗ trợ nguồn vốn cho các chương trình, dự án khởi nghiệp của HS, SV…

Trong kỳ tuyển sinh 2018, ĐHQG TP HCM lần đầu tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực để các trường thành viên xét tuyển với tỉ lệ 10%-15%; Trường ĐH Quốc tế (ĐHQG TP HCM) và Trường ĐH Luật TP HCM đã 2 năm tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực cho biết năm 2019 vẫn duy trì kỳ thi này. Còn các trường khác thì sao?

Thạc sĩ Nguyễn Văn Đương, Phó trưởng Phòng Quản lý đào tạo Trường ĐH Kinh tế TP HCM, cho rằng bất kỳ một thay đổi gì về chính sách cũng cần có lộ trình để các trường chuẩn bị. Bộ từng thông tin kỳ thi THPT quốc gia sẽ ổn định đến năm 2020, vậy mà nay bộ thông báo đề thi THPT quốc gia 2019 chỉ phục vụ xét tốt nghiệp khiến các trường trở tay không kịp.

"Đề thi xét tốt nghiệp và đề thi để xét tuyển ĐH có những yêu cầu khác nhau. Vậy nên sẽ không phù hợp khi sử dụng đề thi xét tốt nghiệp để xét tuyển ĐH" - ông Đương nói.

Ông Đương cho biết năm 2019, Trường ĐH Kinh tế TP HCM không có phương án tổ chức thi riêng mà vẫn xét tuyển ĐH từ kết quả kỳ thi THPT quốc gia vì "cơm ngon hay cơm dở cũng phải ăn".

Theo TS Phan Ngọc Minh, Trưởng Phòng Đào tạo Trường ĐH Ngân hàng TP HCM, trường này vẫn chưa có phương án cụ thể cho kỳ tuyển sinh 2019. Trước đây, khi kỳ thi THPT quốc gia còn phục vụ 2 mục tiêu thì cũng phù hợp cho tuyển sinh nhưng nay chỉ còn 1 mục tiêu thì trường cũng đang tính đến một số phương án như kết hợp với học bạ để xét tuyển hoặc liên kết với các trường có kỳ thi đánh giá năng lực… "Việc tổ chức thi riêng không đơn giản, cần sự chuẩn bị kỹ càng. Hơn nữa, nếu trường nào cũng thi riêng thì quay lại thi như trước kia càng phức tạp, chưa chắc đã hiệu quả mà làm xáo trộn việc học của học sinh" - ông Minh nói.

TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng Phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP HCM, thừa nhận do đang đợi công văn chính thức từ Bộ GD-ĐT nên phòng đào tạo chưa họp với ban giám hiệu trường để chọn phương án tuyển sinh. Ông nói rằng nếu kỳ thi 2019 được chỉ đạo sát sao để bảo đảm công tâm, minh bạch, nhiều khả năng trường vẫn tiếp tục lấy kết quả để xét tuyển ĐH. Tuy nhiên, Trường ĐH Công nghiệp TP HCM mùa tuyển sinh năm sau có thể mở rộng các phương án xét tuyển khác như xét học sinh giỏi trường chuyên…

Về việc trường có nên tổ chức một kỳ thi riêng, TS Nhân nhận định để tổ chức kỳ thi riêng trong thời điểm gấp rút là điều hết sức khó khăn, lại tốn tiền của, công sức của thí sinh. Đặc biệt, để có được ngân hàng đề thi bảo đảm là điều nan giải của các trường nếu muốn đứng ra tổ chức. "Không phải trường nào cũng đủ lực xây dựng ngân hàng đề thi bảo đảm, chưa kể tổ chức một cuộc thi riêng tốn rất nhiều công sức, tiền bạc" - TS Nhân nói.

TS Mỵ Giang Sơn, Trưởng Phòng Đào tạo Trường ĐH Sài Gòn, cho hay trường vẫn chưa tính đến phương án tuyển sinh. Theo TS Sơn, sau khi có văn bản chỉ đạo của Bộ GD-ĐT xem kỳ thi liệu chính thức còn là 2 trong 1 không, trường sẽ lập hội đồng bàn về phương án tuyển sinh cụ thể để đạt hiệu quả cao nhất.

Đẩy trách nhiệm về phía trường

Một chuyên gia tuyển sinh nhận định việc Bộ GD-ĐT tuyên bố kỳ thi THPT quốc gia 2019 là để mục đích xét tốt nghiệp THPT là nhằm đánh lạc hướng dư luận, còn bản chất sẽ không thay đổi. "Khi được coi là kỳ thi THPT chỉ nhằm mục đích xét tốt nghiệp, dư luận sẽ không quá đặt nặng, cũng không "ném đá" đề thi quá dễ hay quá khó cũng như quá dài hay quá ngắn… như những năm qua. Và "quả bóng" trách nhiệm cũng theo đó được chuyền về phía các trường, vì bây giờ dùng kết quả xét tuyển hay không là quyền của các anh!" - chuyên gia này nói.

Huy Lân - Lê Thoa

nld.com.vn – 17/10/2018

Gửi nhận xét